Tép cảnh-Tìm hiểu, chăm sóc và những vấn đề liên quan.

Mig29

mig29
Lời nói đầu
Cùng với cơn sốt tép cảnh trên diễn đàn, người viết muốn cùng các bạn hiểu sâu hơn về những sinh vật xinh đẹp, chăm chỉ và năng động này đang ngày càng được ưa chuộng trong giới thủy sinh toàn thế giới.
Sự xuất hiện chính thức của tép cảnh trong giới TS bắt đầu vào cuối thập kỷ 80, vẫn hạn chế con số người chơi trong phạm vi chơi, trao đổi riêng lẻ. Ít được để ý trong một thời gian dài, đến khi người ta biết đến khả năng diệt rêu của chúng. Điều này khiến cho nhu cầu tép cảnh tăng cao đột ngột, nhất là cho những bể bị rêu hoành hành, và khi cạnh đó tập quán thú vị của chúng được phát hiện, cơn sốt tép cảnh lây lan không thể ngăn chặn nổi nữa. Sự chăm chỉ, điều kiện nuôi dưỡng không mấy khó khăn, và không kém quan trọng trong vai trò bảo vệ chất lượng môi trường bể, làm chúng hiện diện gần như trong mỗi bể TS. Quả thực rất thú vị, cũng là những niềm vui khi ngắm nhìn những bầy tép cùng tìm thức ăn, cùng "gây gổ" và lại dàn hòa với nhau. Ai đã quan sát kỹ càng, có lẽ sẽ ngày càng yêu thích chúng hơn.

Phần 2 - Tép....là gì?
Tép thuộc bộ giáp xác, hay còn gọi là bộ giáp xác mười chân. Hiện diện trong nước ngọt, cũng như nước mặn. Tép được cấu tạo bởi hai phần, phần đầu (Cephalothorax) và phần thân sau (Abdomen). Trong phần đầu bao gồm tất cả những nội quan quan trọng, chỉ có ruột chạy xuyên qua phần thân sau đến trước đuôi như ở động vật có xương sống. Tép có năm đôi chân, hai đôi chân trước được sử dụng như dụng cụ đào bới, nhặt tìm, cắt thức ăn (càng, vợt lọc thức ăn đơn bào ở một số loại). Ba đôi chân còn lại làm thành chức năng di chuyển trên nền. Để di chuyển trong nước, tép sử dụng năm đôi vây chèo dưới phần thân sau. Hai đôi râu đặc biệt phát triển rất tốt, có công dụng như cần anten dò tìm, định vị cho tép.
Tép lớn lên trong cả dòng đời, nhưng bộ vỏ không cùng lớn lên theo, buộc chúng phải thay vỏ, lột xác đều đặn. Trong quá trình này, vỏ nứt ra ở đoạn nhất định giữa vùng tiếp giáp đầu và thân sau, tép giẫy mạnh và thoát ra khỏi lớp vỏ cũ. Tép trong quá trình này thường rút vào nơi yên tĩnh kín đáo trong bể do tấm giáp non còn mềm, dễ bị thương tổn. Chiếc vỏ cũ nên để lại như nguồn dinh dưỡng cao cho những động vật khác trong bể. Khi tép lột xác đều đặn, là dấu hiệu tốt cho thấy sức khỏe tốt và phát triển ổn định

Phần 3 - Những loại tép cảnh phổ biến
Caridina cf. cantonensis "Black/white"
Max: 25mm
Temp: 16-29°C
pH: 6-8
GH: 3-16
KH: 2-12


Caridina cf. cantonesis "Crystal Red"
Max: 25mm
Temp: 16-29°C
pH: 6-8
GH: 3-16
KH: 2-12


Caridina cf. breviata "New Bee"
Max: 25mm
Temp: 18-28°C
pH: 6-8
GH: 3-14
KH: 2-12

Caridina cf. cantonesis "Tiger"
Max: 25mm
Temp: 18-28°C
pH: 6-7,5
GH: 3-12
KH: 2-10



Neocaridina heteropoda "Red Fire"
Max: 25mm
Temp: 15-30°C
pH: 6,5-8
GH: 5-20
KH: 4-16


Neocaridina cf. zhangjiajiensis "White Pearl"
Max: 25mm
Temp: 18-28°C
pH: 6,5-8
GH: 6-20
KH: 5-16

Caridina cf. babaulti "Green"
Max: 25mm
Temp: 18-28°C
pH: 6,5-8
GH: 6-20
KH: 5-16

Caridina japonica (multidentata)
Max: 55mm
Temp: 10-30°C
pH: 6,5-8
GH: 5-20
KH: 3-16

Caridina gracilirostris
Max: 40mm
Temp: 23-28°C
pH: 6,5-7
GH: 3-12
KH: 2-10

Atyopsis moluccensis
Max: 100mm
Temp: 15-28°C
pH: 6,5-8
GH: 6-20
KH: 5-16

Atya gabonensis "Gabun"
Max: 140mm
Temp: 15-28°C
pH: 6,5-8
GH: 8-20
KH: 6-16


Macrobrachium assamense
Max: 75mm
Temp: 20-28°C
pH: 6,5-7,5
GH: 3-15
KH: 1-12


Phần 3 - Những loại có thể, không nên nuôi chung một bể nếu không muốn bị lai tạp
Bảng cho biết những loại tép nào sẽ có khả năng lai tạp lẫn nhau nếu nuôi chung cùng bể. Các bạn có thể tham khảo trước khi chọn lựa tép cho bể của mình.

O=Không lai tạp với nhau
X=Sẽ lai tạp lẫn nhau
Có thể xem rõ hơn tại đây (pdf)
http://www.freewebs.com/garnelen/kreuzungstabelle.pdf

Phần 4 - Số lượng bao nhiêu?
Hầu hết tép là loại sống theo bầy. Nếu ai chỉ cho chúng có một, hai "bạn chơi", có lẽ chẳng có mấy cơ hội nhìn thấy chúng rời khỏi nơi ẩn nấp. Đặc biệt ở những bể thả nhiều cá kích thước tương đối lớn.
Điều này thay đổi tức khắc khi chúng hợp được thành bầy, ít nhất từ mười con trở lên. Hầu như sự nhút nhát ở chúng biến mất hoàn toàn.
Đáng tiếc rằng chỉ riêng số lượng vẫn chưa là điều kiện đủ để chúng rời khỏi nơi ẩn nấp trong nhiều trường hợp. Trong bể của người viết thời gian bắt đầu nuôi tép, chỉ một con cá Phượng hoàng duy nhất trong bể đã đủ làm hai mươi chú tép Amano nấp kỹ lưỡng sau đống lũa. Tình hình thay đổi ngay trong ngày đầu tiên khi PH được dời sang bể khác, chú tép đầu tiên đã lò dò khỏi lô cốt. Đến ngày thứ hai cả bầy đã liên tục tuần tra khắp bể.
Lại có thông tin tép dạo chơi đường hoàng trong bể có nuôi cá Ali hoặc Discus. Những thông tin trái ngược nhau đó làm chúng ta trước mắt có thể bỏ qua việc lập list loại cá nào thích hợp, không thích hợp, ít thích hợp nuôi chung với tép. Nhưng trong mọi trường hợp không thể ít hơn hai, ba con trong một bể. Số lượng được khuyên nên thả từ đầu để có được đàn tép khỏe mạnh phát triển về sau không nên ít hơn năm con, hoặc hơn vài đôi càng tốt

Phần 5 - Bể nuôi tép cần thể tích bao nhiêu?
Thể tích cần của bể nuôi tép chỉ đóng vai trò thứ yếu. Ngay cả với bể 12l người ta có thể nuôi được tốt một bầy tép nhỏ. Tất nhiên ở những bể lớn hơn sẽ giảm thiểu hậu quả những sai phạm hay xẩy ra: cho ăn quá nhiều, thay nước không đều đặn, vì thế thể tích nhỏ nhất được khuyên cho bể nuôi tép từ 54l trở lên, cũng là kích thước phổ biến dễ tìm mua của bể làm sẵn trên thị trường. Trở lên trên không có giới hạn tối đa, người viết cũng thỉnh thoảng mơ tưởng đến bể có dung tích lít....bốn năm số, nhưng đó lại là chuyện khác rồi ;)

Phần 6 - Cần chú ý khi mua, chọn tép
Khi mua, chọn tép, không để bị choáng trước những cái tên mỹ miều hấp dẫn của người bán đặt cho. Cũng vì lý do tép là lĩnh vực chưa được tìm hiểu, nghiên cứu cặn kẽ nên những nơi nhập, buôn bán tép lớn hay dễ dãi với tên gọi. Đã có nơi bán loại Crystal Cherry? Xui xẻo cho người mua chưa có thông tin cơ bản ví dụ mua lầm Red Fire(Cherry) dưới tên Red Crystal với giá đắt hơn thực sự.
Người mua cần chú ý đến biểu hiện khỏe mạnh của tép, cơ động bơi tới lui trong bể và chân trước nhặt tìm thức ăn không ngừng.
Bộ giáp cần mầu sắc đều đặn, không có điểm lạ như chấm nâu đỏ hoặc mầu lạ không đặc trưng của loại tép đó, thủng lỗ hoặc nổi bọc, mụn.
Người bán càng vất vả, mồ hôi mồ kê chẩy càng nhiều, mặt mũi càng đỏ tưng bừng bao nhiêu khi vớt tép bán-càng tốt ;). Tép khỏe mạnh di chuyển, trốn nhanh như chớp, người vớt phải cần nhiều khéo léo và cử động mới mong tóm được chúng. Những con di chuyển chậm chạp lờ đờ hoặc đứng yên bất động, chúng ta nên để chúng...đứng luôn tại đó, không đưa về nhà.

Phần 7 - Mang tép về đến nhà
Giai đoạn làm quen với môi trường mới của tép rất quan trọng. Chúng nhậy cảm hơn rất nhiều các loại cá khác.
Ví dụ quá trình lột vỏ của tép phụ thuộc vào nhiều yếu tố: nhiệt độ, các chỉ số khác của nước. Nếu quá trình làm quen nước mới không tiến hành thận trong, sẽ xẩy ra hiện tượng shock với quá trình lột, hoặc các nội quan thương tổn, tép gặp khó khăn ở lần lột vỏ tiếp theo. Những khó khăn mà tép thường phải trả giá bằng sự sống của mình. Người viết không sử dụng đến những từ chuyên môn như áp xuất osmosis, độ dẫn của nước..v.v.để đa số người đọc nắm bắt được ngay vấn đề.
Tốt nhất, mở túi đựng tép và đổ từ từ vào một cái chậu đủ lớn. Chú ý không để sót lại tép bám bên trong thành túi. Sau đó mỗi mười phút đổ một ít nước bể vào, hoặc dùng một ống dẫn nước từ bể vào, kẹp bớt đầu ống cho nhỏ từng giọt. Hai đến ba tiếng sau khi nước trong chậu gấp hai lượng nước ban đầu, mới chính thức thả tép vào bể. Việc này cũng tiến hành khi chuyển tép từ bể này sang bể khác ngay trong cùng nhà.
Tép cần thời gian để làm quen với môi trường, các động vật TS mới. Khi chất lượng môi trường không ổn, hoặc có kẻ thù đe dọa, có khả năng tép tìm cách thoát ra khỏi bể. Vì vậy người ta thường đậy bể lại trong thời gian mới thả. Khi quan sát thấy nếu đã cả tuần trôi qua mà chúng vẫn tìm cách trốn, cần tìm ra nguyên nhân nhanh chóng để giải quyết, tạo cho chúng nơi sống dễ chịu. Nếu không nguồn vui sẽ không được lâu dài.
Tóm lại-Tép làm quen với môi trường mới rất chậm. Các bạn cần kiên nhẫn và dành thời gian cho chúng trong giai đoạn này

Phần 8 - Thức ăn, dinh dưỡng
Ngay cả khi tép có tiếng là ăn rêu, chúng không là loài chỉ ăn thực vật. Từ ăn tạp có lẽ thích hợp hơn và như vậy, không cần loại bỏ thức ăn gốc động vật khỏi thực đơn cho chúng. Nhưng phải tránh nguồn Protein động vật với số lượng lớn. Kết quả những nghiên cứu cho thấy, quá trình lột vỏ tăng cao và chúng chết rất nhanh.
Trong bể nuôi chung với nhiều cá thực ra không cần cho chúng ăn, thức ăn thừa của cá rơi xuống luôn đủ cho chúng. Thực đơn của tép có thể là viên khô, thức ăn công nghiệp, đồ sống hoặc đông lạnh, Spinat, dưa leo, đậu Hà Lan...v.v luôn được chúng đón chào nồng nhiệt. Người viết đã thu được kết quả tốt khi sử dụng viên thức ăn chứa lượng Spirulina cao
Lượng thức ăn cần được tieu thụ hết trong một giờ. Phần còn thừa hút, đưa ra ngoài, vì làm ô nhiễm nước nếu để lâu.
Ngoài bữa chính, tép còn nhặt nhạnh rêu, vi sinh vật quanh bể nên trong những bể đã ổn định nếu không cho chúng ăn vài ngày cũng không có chú nào chết đói cả.
Trong vài trường hợp có thể tép nảy ra ý định ngông cuồng gặm cả Moos mềm như Riccia,Pellia, nhưng chỉ xẩy ra ở những bể lớn nhân giống tép với số lượng lớn. Bình thường chúng ta không cần lo lắng đến cây trồng, chúng chỉ gặm đi những phần đã hư hỏng trên cây.
Để thực đơn cho tép thêm phần phong phú, chúng ta có thể trong khi đi dạo nhặt ít lá khô,. rửa sạch nhúng qua nước sôi rồi cho vào bể. Các bạn sẽ thấy tép đổ xô đến tìm tòi thức ăn trên lá, và qua thời gian lá sẽ được gặm bớt đến khi chỉ còn lại cuống. Lá khô có tác dụng tốt làm ổn định quá trình lột vỏ của tép, nhả acidhumin giảm pH, chống nấm, mầm bệnh trong bể và là sân chơi ưa thích của tép.



Phần 9 - Bể nuôi tép
-Nền
Dù bằng cát hay sỏi, đen hay trắng, mỗi người có thể thiết kế theo ý mình. Tép không "quan tâm" đến nhiều lắm. Tuy nhiên cần chú ý không dùng nền đá sỏi quá lớn, thức ăn thừa có thể lọt xuống bên dưới, hư thối làm ô nhiễm nước.
Thêm một điểm nhỏ: trước khi chọn nền cho bể, cần biết sẽ nuôi loại tép nào để chọn mầu. Tép đỏ trên nền sáng thường không nổi bằng nền có mầu sẫm hơn.

-Lũa
Nếu có thể, bố trí vài khúc lũa cho bể. Không phải là bắt buộc nhưng tép rất thích trèo lên lũa tìm tòi thức ăn bám lên. Cũng cần chú ý không dùng lũa chất lượng xấu, còn thải ra nhiều tạp chất, sẽ ảnh hưởng đến tép.
-Cây
Cũng có thể chọn theo ý thích. Đặc biệt nên bố trí những góc trồng Moos bám trên lũa (Javamoos, Vesicularia dubyana, Pellia, Monosolenium tenerum), đây là những nơi rút vào cho tép khi thay vỏ và là nơi sống, tìm thức ăn an toàn cho tép con.
Trong bể quá ít cây, đôi khi tép không tìm được nơi trú ẩn cho quá trình thay vỏ. Trong trường hợp xấu, chúng sẽ bị chính đồng loại tấn công do vỏ còn mềm, tép còn yếu. Đó cũng là lý do khi tép rút lui lên tầng trên của bể, bám bất động ở điểm nào đó vì không tìm được nơi trú ẩn trong quá trình thay vỏ.
 
Last edited:

peter_parker

Member
Tuổi
36
Ảnh bác post toàn hàng chuẩn cả! Nhìn em nào cũng đẹp, từ ong đen, ong đỏ, đến red cherry, màu sắc rất đẹp, em nuôi red cherry và ong đen nhưng không được màu đỏ tươi như mấy em trong ảnh của bác, nhìn đã đỏ lại còn bóng, lại còn mang bầu nữa chứ!
 

Blue_Dolphin

Khách trọ nhân gian
Tuổi
43
hồ nuôi tép Blue chỉ dám nuôi chung với 1 đàn mắt đèn và 1 đàn oto thui, chứ nuôi với họ tetras thì chúng măm hít tép nhí mất...
 

Mig29

mig29
@peter-Theo mình RC tương đối rẻ và dễ nuôi, đẻ nhất rồi. Còn loại nào dễ hơn nữa, vẫn chưa phát hiện ra :)
@anhthuyen-loại này ngắm chúng dùng vợt ở đôi chân trước lọc thức ăn trong nước rất hay. Có thời gian mình sẽ đi sâu về loại này hơn.
 

Blue_Dolphin

Khách trọ nhân gian
Tuổi
43
Để thực đơn cho tép thêm phần phong phú, chúng ta có thể trong khi đi dạo nhặt ít lá khô,. rửa sạch nhúng qua nước sôi rồi cho vào bể. Các bạn sẽ thấy tép đổ xô đến tìm tòi thức ăn trên lá, và qua thời gian lá sẽ được gặm bớt đến khi chỉ còn lại cuống. Lá khô có tác dụng tốt làm ổn định quá trình lột vỏ của tép, nhả acidhumin giảm pH, chống nấm, mầm bệnh trong bể và là sân chơi ưa thích của tép.
Vậy tép khoái món lá gì anh Mig? lá bàng được không nhỉ? nhặt lung tung khéo trúng lá xoan thì toi...:D:D:D
 

Mig29

mig29
@BLD - Lá bàng, lá sồi thì nhất rồi. Tránh nhặt ở những nơi gần đường xá, khu công nghiệp: độ ô nhiễm cao
 

Blue_Dolphin

Khách trọ nhân gian
Tuổi
43
Lá bàng, lá sồi thì nhất rồi. Tránh nhặt ở những nơi gần đường xá, khu công nghiệp: độ ô nhiễm cao...
Ku Két đâu òi? hàng ngày bắc ghế ra gốc bàng trước cửa chờ cái lá nào rơi thì nhặt ngay nhá...:D quà nì đàn tép nhà Két có thêm món mới rồi....:D
 

rong lac

Moderator
Lá bàng, lá sồi thì nhất rồi. Tránh nhặt ở những nơi gần đường xá, khu công nghiệp: độ ô nhiễm cao
Lá khô có tác dụng tốt làm ổn định quá trình lột vỏ của tép, nhả acidhumin giảm pH, chống nấm, mầm bệnh trong bể và là sân chơi ưa thích của tép.
RL xin phép được nhấn mạnh là lá phải là lá khô chứ không phải là lá úa vàng !
RL thấy những người trong hội thủy sinh bên Đức cho tép ăn cả lá Chataigne khô nữa đó Mig ! Họ nói lúc đầu , họ cho tép ăn lá Ortie ( hái tươi , đem về phơi khô rồi cho tép ăn ) ,hoặc lá Chêne ( lá sồi) nhưng sau này , họ thấy lá Chataigne có công dụng giống như Chêne mà lá thì to gấp 4 lần , thấy tép cũng xực ngon lành mà không nói năng , phản ứng gì cả nên họ dùng luôn tới giờ !:D
Mời các bạn xem thêm tài liệu nói về lá Ortie ở đây :
http://www.aquaportail.com/articles-item-34-l%92ortie-nourriture-pour-crevettes.html
 
Last edited:

vttl

Member
Tuổi
49
Tụi tép nhìn đã quá anh Mig29 ơi. :applause: :applause: :applause:

Hôm trước đi suối bắt được một loại tép cũng gần giống với 1 loại tép mà anh post lên ... Hehe . Mời xem so sánh nhé:

Tép anh Mig29 post :


Tép bắt ở suối, hình kém nhưng cũng so sánh được ... Hichic


 

trantony

Member
Tuổi
38
Tụi tép nhìn đã quá anh Mig29 ơi.
Hôm trước đi suối bắt được một loại tép cũng gần giống với 1 loại tép mà anh post lên ... Hehe . Mời xem so sánh nhé:
Hình chụp không được rỏ lắm nên em không dám khẳng định nhưng nếu a để ý thấy nó hay đứng chổ nước chảy đưa 4 "cái càng có lông" ra lọc nước rồi bỏ vào miệng thì là chính nó. Hồi còn ở bên Pháp e có nuôi con này, e biết được có 2 loại như trong hình của a Mig một loại nhỏ thì có sọc theo thân mình loại còn lại thì như con tôm càng bên APT nhưng 2 cái càng thay bằng...nhúm lông (kg bít viết vậy có đúng kg ? ) :D .
Nếu con tép suối của anh đúng là hàng thật thì chúc mừng a nhá.
Thân!
 

Mig29

mig29
Đến 99% là không giống bạn ạ. Còn mấy chương của bài này nữa Mig thu xếp làm cho xong rồi mở rộng về con này sau.
Mig
 

Mig29

mig29
Phần 10 - Quá trình thay vỏ
Tép lớn lên theo cả dòng đời, rất nhanh trong tuần lễ đầu tiên và chậm dần khi đã lớn. Vỏ không cùng lớn lên theo nên tép phải thay vỏ thường xuyên. Quá trình này đòi hỏi rất nhiều năng lượng của tép. Trước khi bắt đầu thời gian khó khăn, tép chậm lại, nhậy cảm và tìm chỗ ẩn kín đáo không bị quấy rầy. Ở đó tép bất động nhiều giờ liền. Khi điều kiện ngoại cảnh ổn định, vỏ nứt ra ở đoạn tiếp giáp giữa đầu và thân sau, tép dẫy mạnh thoát ra khỏi vỏ cũ.
Nếu những điều kiện trên không đáp ứng, tép thường bị đục, mất mầu và có biểu hiện tê liệt. Gặp trường hợp như vậy, những biện pháp cứu chữa khẩn cấp như thay nước, sục khí...v.v. cũng không cứu vãn nổi. Người ta chỉ còn bất lực nhìn và mong mỏi rằng tép sẽ vượt qua.
Khi hiện tượng này xẩy ra hàng loạt cho bầy tép, ví dụ biểu hiện bất thường do chất lượng nước thay đổi đột ngột, nước thiếu khoáng, vitamin, thức ăn xấu, tép chết lần lượt. Ngay cả sau một thời gian tép vẫn chết mặc dù chất lượng môi trường đã trở lại bình thường. Vấn đề đau đầu khi đi ngược lại để dò tìm nguyên nhân. Không thể có câu trả lời ngắn gọn tổng quát.

Phần nứt giữa đầu và thân sau khi tép lột vỏ


Tép bị đục, mất mầu: gặp vấn đề trong giai đoạn thay vỏ


 
Last edited:

Mig29

mig29
Phần 11 - Phân biệt giới tính
Như tại các giờ học sinh học, chúng ta đều biết, ở những loại lưỡng tính cần ít nhất một trống và một mái để duy trì phát triển giống. Làm sao nhận biết giới tính của chúng? Thông thường trong các loại tép cảnh, con mái nhỉnh hơn, hình dáng chắc hơn và tùy theo loại, con mái đậm mầu hơn. Bụng sau lớn và cong phồng ra ngoài để chuẩn bị ôm trứng. Con trống bụng thon hơn và thường gầy hơn.
Ở một số loại tép có vợt lọc thức ăn trong nước, con trống lại lớn hơn rõ rệt. Ở loại tép Amano quen thuộc, phân biệt nhờ vạch và chấm trên vỏ. Càng nhiều loại tép cảnh được phát hiện, những chi tiết để phân biệt giới tính càng nhiều, khó mà thống kê hết nổi. Cách dễ dàng nhất: khi thấy tép ôm trứng dưới bụng, chúng ta biết ngay rằng-đó là con mái ;)

 

Mig29

mig29
Phần 12 - Quá trình hình thành trứng
Con mái bắt đầu với quá trình hình thành trứng trên lưng, độ khoảng nơi vỏ nứt ra khi lột. Đó là thời kỳ đầu của giai đoan. Ở một số loại có thể nhận biết rõ nhờ khoảng đậm, hay sáng mầu trên lưng. Khi giai đoạn đầu chấm dứt, trứng sẵn sàng chờ thụ tinh, tép mái thay vỏ, đẩy trứng xuống ôm dưới bụng, thải mùi đặc trưng vào nước để kích thích con trống tìm đến.
Quá trình sinh sản ở tép là không dừng. Tép mái tiếp tục sản xuất trứng non mới trên lưng ngay khi vẫn còn ôm trứng đã thụ tinh ở bụng dưới

Tép mái bắt đầu hình thành trứng trên lưng-Hình dưới: Tép ôm trứng hoàn chỉnh dưới bụng, trên lưng tiếp tục hình thành đợt trứng mới



Bên trái: tép trống, sau đầu là ruột chạy xuống dưới-Bên phải: tép mái, tiếp sau đầu là phần sản xuất trứng
 

tienbm

Người làm vườn
Tuổi
63
Cám ơn Mig29, bài viết quá hay và bổ ích, mình đã mạn phép đặt sticky để mọi người cùng đọc
 
Cám ơn Mig29,những thông tin của bài viết mình đang cần để tham khảo,vì dạo này bể tép của mình chết nhiều quá mà ko rõ nguyên nhân~X( ~X( ~X(
Hì hì, nhân tiện nhờ Mig29 tìm giúp xem có tư liệu nào nói đến việc xử dụng Cốm canxi thường dùng cho trẻ nhỏ cho tép ăn tăng cường canxi đc không???
 
Bên trên